- Organizacja Cape Leopard Trust została założona w 2004 roku. Jej pierwotnym celem było badanie populacji lampartów, żyjących w rezerwacie Cederberg Wilderness
- Znany ze swojej niezniszczalnej konstrukcji, ładowności i sprawności w terenie Ford Ranger, dostarczony przez Fundację Ford Wildlife, umożliwia zespołowi Cape Leopard Trust transport sprzętu i dotarcie do odległych, trudno dostępnych miejsc
- Jednym z najpotężniejszych narzędzi naukowców z Cape Leopard Trust jest cyfrowa kamera pułapka, z sensorami ruchu i temperatury, która monitoruje teren w dzień i w nocy
Od skromnych początków do obecności w całym kraju
Organizacja CLT została założona w 2004 r., a jej pierwotnym zadaniem było badanie warunków życia i zwyczajów populacji lampartów w rezerwacie Cederberg Wilderness. Niewiele było wiadomo o tych tajemniczych kotach, a ich poznanie uważano za praktycznie niemożliwe ze względu na ich skrytą naturę i niegościnny teren. Coraz większa dostępność zdalnie sterowanych kamer, służących do obserwacji przyrody oraz wsparcie finansowe głównych fundatorów przyczyniły się do podjęcia próby dokładnego zbadania gatunku. W ciągu 21 lat Cape Leopard Trust stał się uznaną, cieszącą się najwyższą renomą organizacją. Jej działalność opiera się na trzech filarach: badaniach naukowych, ochronie przyrody i edukacji ekologicznej. Wszystkie te obszary wpływają na siebie, czego rezultatem jest opracowanie strategii naukowych, opartych na współpracy partnerskiej z lokalną społecznością.
Fotopułapki – Obserwowanie dzikiej przyrody
Jednym z najpotężniejszych narzędzi badawczych organizacji CLT jest cyfrowa kamera pułapka, wrażliwa na ruch i ciepło, która monitoruje dziki teren w dzień i w nocy. Urządzenia te są niezbędne w pracy naukowej nad populacją lampartów w Prowincji Przylądka Dobrej Nadziei, które są są rzadkim gatunkiem, prowadzącym bardzo skryty tryb życia. Skóra każdego z lampartów wyróżnia się unikatowym wzorem rozet na sierści, który umożliwia badaczom identyfikację osobników. Organizacja może analizować dane fotograficzne za pomocą modeli statystycznych, szacować zagęszczenie populacji lampartów i monitorować jej zmiany.
Jednym z najważniejszych miejsc objętych długoterminowym monitoringiem kamer jest górski kompleks Boland Mountain. Badania naukowe, które rozpoczęły się w 2010 r., zostały powtórzone w 2020 r. i ponownie w 2025 r., przy czym obecne obserwacje obejmują około 2500 km² i 90 sprzężonych ze sobą punktów fotopułapek. Analiza obejmuje obszary chronione zarządzane przez CapeNature, miasto Kapsztad i sąsiednie tereny prywatne, takie jak Rezerwat Wzgórz Klipbokkop, od dawna współpracujące z Cape Leopard Trust.
Ford Ranger – stworzony do radzenia sobie w trudnym terenie
Dostęp do tych trudnych, górzystych regionów byłby niemożliwy bez niezawodnego, sprawnego pojazdu. W takim miejscu Ford Ranger, przekazany przez Fundację Ford Wildlife, stał się nieocenionym partnerem naukowców. Ranger, znany ze swojej trwałości, ładowności i doskonałych właściwości terenowych, umożliwia zespołowi transport sprzętu i dotarcie do odległych obszarów, które wcześniej były niedostępne.
„Badania naukowe nad lampartami w Prowincji Przylądkowej są szczególnie trudne ze względu na skrytą naturę tych zwierząt i wymagające warunki drogowe regionu, w którym pracujemy. Praca w terenie wymaga starannego planowania, wytrzymałego sprzętu i transportowej niezawodności. Ranger z Fundacji Ford Wildlife jest istotną częścią każdego programu badań z użyciem fotopułapek. Dzięki niemu możemy po prostu wykonywać naszą pracę” – powiedziała dr Katy Williams, dyrektor ds. badań i ochrony przyrody w Cape Leopard Trust.
Zajmująca się pracą naukową w CLT Anita Wilkinson dodaje: „Wsparcie ze strony Forda i Fundacji Ford Wildlife umożliwiało nam przez ostatnie lata dotarcie do trudno dostępnych obszarów. Jesteśmy niezmiernie wdzięczni za zapewnienie tak niezawodnych samochodów, które ułatwiają nam prowadzenie badań naukowych, ochronę przyrody i działania informacyjne.”
Wyjątkowa populacja lampartów
Warto zauważyć, że osobniki z populacji lampartów, występujących w siedliskach Prowincji Przylądkowej, są mniejsze i lżejsze niż ich kuzyni z sawanny – samce ważą średnio 35 kg, a samice 20 kg. Zagęszczenie ich występowania jest znacznie niższe (mniej niż 2 lamparty na 100 km2), a polują w rewirach nawet dziesięciokrotnie większych, niż lamparty w innych częściach RPA. Ze względu na te różnice są często nazywane „lampartami przylądkowymi”, ale jest to błędne określenie. Obecnie wszystkie lamparty żyjące w Afryce należą do tego samego podgatunku – Panthera pardus pardus. Chociaż lamparty w górach Prowincji Przylądkowej są odizolowane geograficznie od innych populacji w RPA i mają pewne charakterystyczne cechy, nie jest to wystarczające, aby klasyfikować je jako odrębny podgatunek. Znacznie lepszym i poprawnym określeniem jest nazwa „lamparty z Przylądka Dobrej Nadziei”. Ze względu na zagrożenie, lamparty z Przylądka są traktowane jako odrębna kategoria i wymagają dostosowanych do ich potrzeb planów zarządzania ochroną gatunkową i ciągłego monitorowania stanu ich liczebności.
Dane zebrane przez organizację przyczyniają się również do tworzenia większych baz danych bioróżnorodności, w tym bazy danych CapeNature’s State of Biodiversity oraz Wirtualnego Muzeum Ssaków stworzonego przez Biodiversity & Development Institute. Każdy obraz z kamery służy realizacji bardziej rozległych celów – bardziej wszechstronnego poznania populacji ssaków w Republice Południowej Afryki i informowania o polityce ochrony przyrody na poziomie regionalnym i krajowym.
Wspólne plany na przyszłość
„Jesteśmy w Fordzie przekonani o konieczności praktycznego wspierania rzeczywistych działań na rzecz ochrony środowiska. Praca Cape Leopard Trust ma nie tylko solidne podstawy naukowe, ale także koncentruje się na lokalnej społeczności, a ich zespół często pracuje w trudnych warunkach terenowych. Nasze Rangery są przygotowane do pokonywania długich dystansów – podobnie jak ich użytkownicy, chroniący dziką przyrodę Południowej Afryki. Jesteśmy dumni, że jesteśmy częścią tej ważnej drogi” – mówi Lynda du Plessis, menedżer Fundacji Ford Wildlife.
Choć początki Cape Leopard Trust były skromne, organizacja jest obecna w całym kraju i nadal wyznacza standardy ochrony drapieżników w RPA. Fundacja Ford Wildlife miała zaszczyt odegrać ważną rolę w tej misji, wspierając badania, edukację, podnoszenie społecznej wiadomości i przyczyniając się do ochrony słynnych dzikich kotów, żyjących w rejonie Przylądka Dobrej Nadziei.
Od ponad 30 lat południowoafrykański oddział Ford Motor Company aktywnie uczestniczy w działaniach na rzecz ochrony dzikiej przyrody i ekosystemów w RPA i Afryce Subsaharyjskiej. Fundacja Ford Wildlife została założona w 2014 roku i obecnie wspiera 28 projektów w Republice Południowej Afryki oraz jeden projekt w Mozambiku. Działania obejmują 17 projektów ochrony przyrody, siedem projektów badawczych i pięć edukacji ekologicznej.
Więcej informacji na temat Fundacji Ford Wildlife i wspieranych przez nią projektów ochrony przyrody znajdziesz tutaj: https://www.ford.co.za/about-ford/wildlife-foundation/
